This is Chapter 1 of the unofficial translation of An Caighdeán Oifigiúil based on the 2017 version. You can find all other chapters here.
1.1 General
1.1.1
There is one article in the Irish language — the definite article. A noun governed by the article is called a definite noun. The article has two forms: an and na. The article is placed before the noun, e.g. an baile; an mhír; na caoirigh; teach na cúirte; or before whatever word is put before the noun as a qualifier, e.g. an uile dhuine; scéal mhadra na n-ocht gcos; tús na chéad seachtaine. It is possible to use the article in place of the possessive adjective, e.g. Tá an croí ag cur air; Bhí an ghrian ag baint na súl asam.
1.1.2
The article is written with a lowercase letter in the middle of sentences, e.g. Nach raibh tú ag an Oireachtas i mbliana? Bhí aithne mhaith agam ar an Seabhac; except in certain cases, such as publication titles, e.g., Cé a scríobh An tOileánach?
1.1.3
If a title containing an article (see 1.1.5 (a), (b) and (c)) is written on its own, for example, on a public notice or on headed paper, the article is always included and capitalised, e.g. An Ghníomhaireacht um Thacaíocht Teaghlaigh; Na Coimisinéirí Ioncaim; An Ceoláras Náisiúnta.
1.1.4
A hyphen is put between the prefixed letter t and a vowel, except when the vowel is capitalised, e.g. an t-ospidéal; an tAlbanach. A hyphen is not put between the prefixed letter t and s, e.g. an tsaoirse; an tSionainn; tús an tsaoil; or between the prefixed letter h and a vowel, e.g. na hainmneacha; lár na habairte; stair na hUachtaránachta.
1.1.5
The article is used in the following cases:
(a) Office Titles e.g. an tAire Airgeadais, an Príomh-Oifigeach Feidhmiúcháin, an Taoiseach, Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe.
| Beidh an tAire Airgeadais ag freastal ar an gcruinniú. | The Minister for Finance will attend the meeting. |
| Cá bhfuil an Príomh-Oifigeach Feidh miúcháin? | Where is the Chief Executive Officer? |
| Tá an Taoiseach ag labhairt leis na daltaí. | The Taoiseach is speaking with the students. |
| An é sin Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe? | Is that the Secretary General of the United Nations? |
(b) Titles of Government Departments and State Companies e.g. an Roinn Oideachais agus Scileanna, an Oifig um Rialú Tobac, Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte, an Phríomh-Oifig Staidrimh.
| Is san fhoirgneamh sin thall atá an Roinn Oideachais agus Scileanna. | This building is opposite the Department of Education and Skills. |
| Chuaigh Seán go dtí an Oifig um Rialú Tobac. | Sean went to the Office of Tobacco Control. |
| Tá Feidh meannacht na Seirbhíse Sláinte an-ghnóthach. | The Health Service Executive is very busy. |
| Seo an Phríomh-Oifig Staidrimh. | This is the Central Statistics Office. |
(c) Titles of people before a proper noun, e.g., an tAthair Peadar Ua Laoghaire, an Captaen Ó Murchú, an tUachtarán Mhic Róibín, an Teachta de Barra, an Múinteoir Ailbhe, an Pápa Eoin Pól II, an Rí Anraí VIII.
| Ba é an tAthair Peadar Ua Laoghaire a scríobh an dráma An Sprid. | Father Peadar Ua Laoghaire wrote the play An Sprid. |
| Labhair an Captaen Ó Murchú leis na himreoirí. | Captain Ó Murchú spoke to the players. |
| Bhí an tUachtarán Mhic Róibín le feiceáil sa ghrianghraf. | President Robinson was to be seen in the photograph. |
| Beidh an Dochtúir de Barra ar saoire ar feadh seachtaine. | Doctor de Barra will be on holiday for the week. |
| Tá an Múinteoir Ailbhe i bhfeighil ar rang a sé i mbliana. | Teacher Ailbhe is in charge of sixth class this year. |
| Is í an Bhanríon Elsa a Dó atá sa scannán. | It is Queen Elsa II in the film. |
(d) Festivals e.g. an Nollaig, an Cháisc, an Carghas.
| Tá an Nollaig ag teannadh linn. | Christmas is approaching us. |
| Is i mí an Mhárta a bheid an Cháisc i mbliana. | Easter will be in March this year. |
| Rinne mé an Carghas ar an ól. | I gave up drinking for lent. |
Note that the article is not used in certain adverbial situations, e.g. faoi Cháisc, um Nollaig, faoi Bhealtaine.
(e) Days of the week, e.g. an Luan, an Mháirt, an Chéadaoin.
| Is é an Luan an lá is ansa liom. | Monday is my favourite day. |
| Téim ag snámh ar an Máirt. | I go swimming on Tuesdays. |
| Inniu an Chéadaoin. | Today is a Wednesday. |
Note that the adverb Dé is used in place of the article when referring to a particular day, e.g., Bhí mé ag caint leis Dé Céadaoin seo caite.
If a preposition is used before certain days, the article is merged with the preposition, e.g., Ní mór na hiarratais a bheith faighte foin Aoine, an 16 Bealtaine.
(f) Months of the year
The article is used for the months Márta, Bealtaine, Meitheamh, Samhain and Nollaig. The article is not used for the other months except for the fossilised form san Aibreán.
| Is minic a bhíonn mí Eanáir níos fuaire ná mí na Nollag. | Often, January is colder than December. |
| Tá an Cháisc i mí an Mhárta seachas mí Aibreáin i mbliana. | Easter is in March rather than April this year. |
(g) Dátaí
The article should be used when referring to a date in a sentence.
| Ba chóir é a dhéanamh tráth nach déanaí ná an 30 Meán Fómhair gach bliain. | I should be done no later than 30 September every year. |
| Beidh an chóisir ar síúl ar an 12 Aibreán. | The party will be on the 12th of April |
| Baineann na ráitis airgeadais leis an mbliain dar chríoch an 31 Nollaig 2014. | The financial reports are for the year ended 31 December 2014 |
| Pósfaidh siad an 26 Feabhra. | They will marry on the 26th of February |
| Ní ghlacfar le haon iarratas a gheofar tar éis an 7 Márta 2016. | No applications will be accepted after 7 March 2016 |
When the date is by itself – in a letterhead, or as in the date on an invoice or Act etc. – the article is omitted, e.g. 26 Feabhra 2014.
(h) Names of towns, mountains and rivers
- Some cities and towns, e.g. an Aithin, na Cealla Beaga, na Gleannta, an tSnaidhm, an Spidéal
- Certain mountains and cities, e.g. na hAindéis, na hAlpa, an Bhograch an Chearc, na Comaraigh, an Earagail, na Himiléithe, an Mhucais
- Most rivers, e.g. an Bhóinn, an Danóib, an Life, an Phó, an Réin, an Róin, an tSéin, an tSionainn, an Tibir
| Rinne mé an Mhucais a shiúl inné. | I did the Muckish walk yesterday. |
| Ar bhuaig an Spidéal an cluiche? | Did Spiddal win the game? |
| Bhí an tSionainn le feiceáil ón eitleán. | Shannon can be seen from the aeroplane. |
(i) Names of countries and regions
A The article goes with the names of countries and regions if the noun is feminine and:
- If it ends with a slender consonant, e.g., an Airgintín, an Albáin, an Bhaváir, an Chatalóin, an Eastóin, an Eoraip, an Fhrainc, an Ghearmáin, an Mhacadóin, an Namaib, an Phacastáin, an tSeineagáil, an Spáinn, an tSúdáin;
- If it ends with -ia, e.g. an India, an Laitvia, an tSiria;
- If it ends with –e, –é, e.g. an Chóiré, an Chrimé, an Ghuine, an tSile.
There are some names of countries and regions that end with a slender consonant but are not accompanied by the article, e.g., Bairéin, Beinin, Cuáit, Éimin, Guadalúip, Lichtinstéin, Mósaimbíc, or are in the singular case and end with -í and are not accompanied by the article, e.g. Geansaí, Geirsí, Háití, Haváí, Mailí, Taihítí. The article is only used in the genitive for Albain, Éire (see 3.1.4).
| Is tír álainn í an Fhrainc. | France is a beautiful country. |
| Luaitear Mósaimbíc sa leabhar. | Mozambique is mentioned in the book. |
B The article does not accompany the names of countries and regions if it is the case that the noun is masculine and:
- If it ends with a broad consonant, e.g. Barbadíd, Eacuadór, Guam, Hondúras, Natal, Óman, Sead, Siam, Suranam;
- If it ends with -eo, -ó, e.g. Boirneo, Maracó, Meicsiceo, Monacó, Samó (exception: an Congó)
- If it ends with -a, -á, -iú, -ua, e.g., Alasca, Ceanada, Cúba, Gána, Meiriceá, Nicearagua, Panama, Papua, Paragua, Peiriú, Sasana.
- If it ends with -ael, e.g. Iosrael.
C The article accompanies the names of countries and regions that are nouns in the plural case, e.g. na hAsóir, na Bahámaí, na Garbhchríocha, na Scigirí.
| I Muir Chairib atá na Bahámaí. | The Bahamas are in the Caribbean. |
| Rinnead an scannán a thaifeadadh sna Garbhchríocha. | The film was recorded in the Highlands |
(j) Prayers and certain battle cries, e.g., an Choróin Mhuire, an Ghlóir, an Dord Fiann.
| Dúradh an Ghlóir i lár an Aifrinn. | Gloria was said in the middle of Mass. |
| Ní minic a chloistear an Dord Fiann. | The Dord Fiann is not often heard. |
| Dúirt sé an Choróin Mhuire os ard | He siad the rosary out loud. |
(k) Distributive use
The article is used to express the rate when either every individual separately or in opposition is meant.
| Dhíol sé na leabhair ar euro an ceann. | He sells the books for a euro each. |
| Eagraítear comóradh uair sa bhliain. | A commemoration is organised once per year. |
| Bhí mála an duine ag na páistí scoile | Every schoolchild had a bag. |
(l) The noun has an abstract or conceptual meaning
| Nuair a bhíonn an t-ól istigh, bíonn an chiall amuigh. | When the drink is in, sense is out. |
| Ní maith í an fhearg. | Anger is not good. |
| Tugad isteach an colscaradh in Éirinn roinnt blianta ó shin. | Divorce was introduced in Ireland some years ago. |
| Is rud nua í an taiscéalaíocht sa spás. | Space exploration is a new thing. |
| Ní féidir taisteal san am. | Time travel is not possible. |
| Inseoidh an aimsir. | Time will tell. |
| Is maith an t-anlann an t-ocras. | Hunger is the best sauce. |
Note that the article is not used in some situations, e.g., Tá ciall cheannaith aige; or when the noun does not have a general meaning, e.g. Bhí ocras orm; Tá siad i ngrá.
(m) Certain Illnesses, e.g., an ailse, an déideadh, an titimeas, an bhruitíneach.
| Bhí an bhruitíneach fairsing in Éirinn go dtí na 1960idí. | Measles was widespread in Ireland until the 1960s. |
| An bhfuil leigheas ar an titimeas? | Is there a cure for epilepsy? |
(n) Languages e.g., an Ghaeilge, an Ghearmáinis, an Béarla
| Is í an Ghaeilge teanga ár sinsear. | Irish is the language of our ancestors. |
| Labhraítear an Ghearmáinis san Ostair. | German is spoken in Austria. |
| Bhí an Béarla go maith aici. | She had good English. |
Note that the article should be omitted if the general case e.g. Tá Fraincis aici; Cuir i nGaeilge é; rang Iodáilise.
The Cases
There are five cases in the Irish language: the nominative case, the accusative case, the dative case, the genitive case and the vocative case (see 2.1.2). In the following tables, changes applied to the article and the first letter of the noun are shown based on four items – gender, case, number and the first letter of the noun. Also see Chapter 10 for additional information about initial changes.
1.2 The Nominative Case and the Accusative Singular Case
The noun form is the same for the nominative case and the Accusative Singular case. See the table below, which shows the effect of the article on the noun in those cases.
| Masculine | ||||
| First letter of the noun | The form of the article | The effect on the first letter | Examples | |
| Consonant | every consonant | an | without a change | an cnoc an diabhal an fear an saol an Seapánach an teach |
| Vowel | every vowel | an | t before it | an t-íochtar an t-uisce an t-alt an tAcht an tUltach |
| Feminine | ||||
| First letter of the noun | The form of the article | The effect on the first letter | Examples | |
| Consonant | leniting consonants* (except for d, t or s) | an | lenition | an fhuinneog an chaibidil |
| d or t | an | without a change | an deoch an teanga | |
| s (except for sc-, sf-, sm-, sp-, st-, sv-) | an | t before it | an tsráid an tSeapáin | |
| Vowel | every vowel | an | without a change | an áit an Astráil an Iodáil an obair |
*These are the leniting consonants: b, c, d, f, g, n, p, s and t.
Table 1A The Nominative Case and Accusative Singular Case
1.3 The Dative Singular Case
1.3.1 The ‘Dative Case’ is the case that comes after the prepositions a, ag, ar, as, chuig, dar, de, do, faoi, fara, go, i, ionsar, le, ó, roimh, trí and um. The way in which nouns are handled when following the article in the dative singular is shown in the following tables.
1.3.2 It is the nominative case that follows the words ach, amhail, gan, go dtí, idir, mar, murach, ná and seachas and the article, e.g., gan an t-uisce; idir an t-am sin agus an t-am seo; mar an t-aistriúchán. The dative case is used in the fossilised phrase ‘mar an gcéanna‘.
1.3.3 The usual rules of the dative come into effect for formations of this type: preposition + noun + a + verbal noun, e.g. leis an ngnó a dhéanamh; as an árasán a dhíol.
1.3.4 In the case of the prepositions de, do, faoi, i and ó, the preposition and the article in the singular are combined as shown below.
| de + an | ➔ | den |
| do + an | ➔ | don |
| faoi + an | ➔ | faoin |
| i + an | ➔ | san |
| ó + an | ➔ | ón |
1.3.5 There are special forms for the prepositions in the table below when they precede the article in the singular.
| fara + an | ➔ | fairis an |
| le + an | ➔ | leis an |
| trí + an | ➔ | tríd an |
1.4 The Dative Singular Case – The Central System
1.4.1 Masculine and feminine nouns that start with a consonant (except d, t and s) undergo séimhiú after den, don, sa/san and urú in all other cases, as shown in the table below.
| The central system – nouns beginning with a consonant other than d, t and s | |
| Masculine | Feminine |
| ag an bhfear maith | ag an gcuideachta bheag |
| ar an mbosca dearg | ar an mbean shaibhir |
| as an ngleann mór | as an bpáirc chéanna |
| chuig an gCoimisinéir coinsiasach | chuig an mbean ghairmiúil |
| den chrann caol | den bhean fhlaithiúil |
| don fhear trom | don chuideachta ghnóthach |
| fairis an ngarda béasach | fairis an mbean chairdiúil |
| faoin bhfógra práinneach | faoin ngrian bhreá |
| sa bhosca buí sa fhraoch bán Except in the case of an f before a vowel: san fhéar fliuch | sa chomhairle shóisialta sa fhrithréabhlóid fhíochmhar Except in the case of an f before a vowel: san fharraige ghlan |
| leis an bhfasach cruinn | leis an mbáisteach throm |
| ón gcaisleán fuar | ón gcathair mhór |
| roimh an gcruinniú tábhachtach | roimh an mbainis bheag |
| thar an gcnoc bán | thar an bhfarraige chiúin |
| tríd an ngairdín breá | tríd an bhfuinneog ghorm |
| um an mBille fada | um an ngníomhaireacht reachtúil |
1.4.2 No change is made to form the dative singular of masculine nouns that start with an s. Feminine nouns get a t before an initial s (apart from nouns beginning with sc-, sf-, sm-, sp-, st- or sv-, which are left as they are) as shown in the table below.
| The central system – nouns beginning with s | |
| Masculine | Feminine |
| No change | t is added before s, apart from sc-, sf-, sm-, sp-, st- or sv- |
| ag an Seapánach cliste | ag an tseanmháthair bhocht |
| ar an suíochán fliuch | ar an tsráid ghlan |
| as an sailéad blasta | as an tsaoire bhliaintiúil |
| chuig an Seanadóir nuacheaptha | chuig an tsatailít mhór |
| den saighdiúir sásúil | den tslándáil shóisialach |
| don Seanad nua | don tsaoirse cheart |
| fairis an saineolaí lách | fairis an tseanbhean shaibhir |
| faoin sonrasc déanach | faoin tslí dhíreach |
| sa soitheach gorm | sa tseacláid mhilis |
| leis an salann bán | leis an tslat fhada |
| ón suirbhé pearsanta | ón scoil bheag |
| roimh an samhradh fada | roimh an tseachtain mhór |
| thar an seol mór | thar an tSionainn fhada |
| tríd an sorcas mór | tríd an tseift chliste |
| um an sainchomhairleoir cruinn | um an tseirbhís mhaith |
1.4.3 No change is made to masculine nor feminine nouns that start with a vowel.
| The central system – nouns beginning with a vowel | |
| Masculine | Feminine |
| ag an Ablanach ciallmhar | ag an aeráid ghaofar |
| ar an eitleán dubh | ar an olann bhán |
| as an uisce glan | as an iris cháiliúil |
| chuig an Aire ilteangach | chuig an Ostair shléibhtiúil |
| den alt fada | den uimhir chruinn |
| don údarás céanna | don obair chrua |
| fairis an oifigeach múinte | fairis an ógbhean chliste |
1.4.4 No change is made to masculine nor feminine nouns that start with a d or t
| The central system – nouns beginning with d and t | |
| Masculine | Feminine |
| faoin dréimire briste | faoin deacracht bhreise |
| sa teas mór | sa deoch fhuar |
| ón deartháir cineálta | ón teanga líofa |
| roimh an tarbh fiáin | roimh an deighilt mhór |
| thar an teach gorm | thar an diallait nua |
| tríd an talamh crua | tríd an drochaimsir ghránna |
| um an dlí coiriúil | um an tagairt chuí |
N.B. Alongside the Central System that’s laid out in this chapter, the following choices are also allowed: a
(a) Eclipsis of the noun (instead of lenition) after den and don, e.g., den gcrann, don bhfear; nó
(b) Eclipsis of the noun (istead of lenition) after sa, e.g., sa bpáirc, sa gcarr.
1.5 The Genitive Singular Case
1.5.1 It is customary to use the genitive case in cases when the noun is qualifying a precedent that is one of the following things:
(a) another noun:
Cár fhág tú eochair an chairr?
Tá muintir na háite sásta le foireann na leabharlainne.
(b) a verbal noun:
Is maith leis na gasúir a bheith ag réiteach an dinnéir.
Is í Síle atá ag déanamh na hArdteiste i mbliana.
(c) a compound preposition, e.g., faoi chomhair, i gcás, le haghaidh:
Bíonn an cat ina shuí ansin os comhair na tine gach uile oíche.
Ba iad na hailtirí a bhí i mbun an scrúdaithe.
(d) one of the words cois, dála, fearacht, timpeall, trasna:
Chuala mé go ndeachaigh sibh ar thuras timpeall an domhain.
Shiúlamar cois na habhann.
(e) the preposition chun:
Tá an grúpa uile ag dul chun na Spáinne i mí Iúil.
Rinne siad achomharc chun na cúirte.
See 3.3 for cases that use the nominative case instead of the genitive case.
1.5.2 See the impact the article has on the noun in the genitive singular case in the table below.
| Masculine | ||||
| First letter of the noun | Form of the article | Effect on the first letter | Examples | |
| Consonant | a leniting consonant (except d, t and s) | an | lenition | barr an chnoic hata an fhir |
| d and t | an | no change | chun an diabhail doras an tí | |
| s (except sc-, sf-, sm-, sp-, st- or sv-) | an | t before | tús an tsaoil | |
| Vowel | all vowels | an | no change | de réir an ailt faoi réir an Achta pas an Albanaigh |
| Feminine | ||||
| First letter of the noun | Form of the article | Effect on the first letter | Examples | |
| Consonant | all consonants | na | no change | leac na fuinneoige deireadh na caibidile bun na sráide muintir na Téalainne |
| Vowel | all vowels | na | h before | timpeall na háite foireann na hÍsiltíre |
*the leniting consonants are b,c,d,f,g,m,p,s and t.
1.6 The Plural
The plural form of the article is na. The form of the article is the same for both genders and all cases in the plural.
1.6.1 The Nominative Plural Case and the Accusative Plural Case
The table below shows the effect that the article has on a noun in the nominative plural and accusative plural.
| Masculine and feminine | |||
| First letter of the noun | Form of the article | Effect on the first letter | Examples |
| Consonant | na | no change | na capaill ghlasa na cnoic arda na fuinneoga móra na Seapánaigh na sráideanna |
| Vowel | na | h before | na hAchtanna tábhachtacha na háiteanna na hAlbanaigh bhródúla na hÉireannaigh na híomhánna |
1.6.2 The Dative Plural Case
The dative case follows the prepositions a, ag, ar, as, chuig, dar, de, do, faoi, fara, go, i, ionsar, le, ó, roimh, trí and um. The article and i are combined in the plural: i + na = sna. There are special forms of fara and le before the article in the plural: fara, fairis; le, leis. The table below shoes the effect of the article on the noun in the dative plural.
| Masculine and feminine | |||
| First letter of the noun | Form of the article | Effect on the first letter | Examples |
| Consonant | na | no change | ag na fir mhóra ar na mná cliste as na seirbhísí poiblí chuig na mic léinn ghlóracha de na crainn do na Teachtaí faoi na daoine fairis na gardaí leis na fasaigh ó na múinteoirí roimh na cait sna boscaí thar na farraigí trí na gairdíní um na coillte |
| Vowel | na | h before | ag na hiníonacha fásta ar na hoileáin ghaofara as na hirisí acadúla chuig na hoifigigh dheasa de na huimhreacha faoi na heachtraí faris na hógmhná leis na heochracha ó na hÉireannaigh roimh na héin sna heitleáin thar na háiteanna trí na haistriúcháin um na hAchtanna |
1.6.3 The Genitive Plural
The table below shows the effect that the article has on a noun in the genitive plural case.
| Masculine and feminine | |||
| First letter of the noun | Form of the article | Effect on the first letter | Examples |
| Eclipsing Consonant* | na | eclipsis | trasna na gnoc íseal leaca na bhfuinneog i measc na ndaoine |
| Vowel | na | eclipsis | líon na n-áiteanna breátha costas na n-oibreacha líon na nAlbanach |
*The eclipsing consonants are b, c, d, f, g, p and t.
1.7 The Dative Singular Case – The Lenition System
1.7.1 In only the dative singular case, there is another alternative called the Lenition System. It is recommended to adhere to a single system – the Central System or the Lenition System – and not to mix the systems.
1.7.2 The rules relating to the dative plural case are identical in the Central System and the Lenition System (see 1.6.2).
1.7.3 In the Lenition System, nouns beginning with a consonant (except d, t and s) are lenited, as are adjectives that accompany them. See the table below.
| The lenition system – Nouns starting with a consonant, except d, t and s | |
| Masculine | Feminine |
| ag an fhear mhaith | ag an chuideachta bheag |
| ar an bhosca dhearg | ar an bhean shaibhir |
| as an ghleann mhór | as an pháirc chéanna |
| chuig an Choimisinéir choinsiasach | chuig an bhean ghairmiúil |
| den chrann chaol | den bhean fhlaithiúil |
| don fhear throm | don chuideachta ghnóthach |
| fairis an gharda bhéasach | fairis an bhean chairdiúil |
| faoin fhógra phráinneach | faoin ghrian bhreá |
| sa bhosca bhuí sa fhraoch bhán Except in the case of an f before a vowel: san fhéar fhliuch | sa chomhairle shóisialta sa fhrithréabhlóid fhíochmhar Except in the case of f before a vowel: san fharraige ghlan |
| leis an fhasach chruinn | leis an bháisteach throm |
| ón chaisleán fhuar | ón chathair mhór |
| roimh an chruinniú thábhachtach | roimh an bhainis bheag |
| thar an chnoc bhán | thar an fharraige chiúin |
| tríd an ghairdín bhreá | tríd an fhuinneog ghorm |
| um an Bhille fhada | um an ghníomhaireacht reachtúil |
1.7.4 For masculine and feminine nouns beginning with s, a t is placed before the s (except for nouns beginning with sc-, sf-, sm-, sp-, st- or sv-, which are left as they are) as shown in the table below.
| The lenition system – nouns beginning with s | |
| Masculine | Feminine |
| t is added before s, apart from sc-, sf-, sm-, sp-, st- or sv- | |
| ag an tSeapánach chliste | ag an tseanmháthair bhocht |
| ar an tsuíochán fhliuch | ar an tsráid ghlan |
| as an tsailéad bhlasta | as an tsaoire bhliaintiúil |
| chuig an tSeanadóir nuacheaptha | chuig an tsatailít mhór |
| den tsaighdiúir shásúil | den tslándáil shóisialach |
| don tSeanadóir nua | don tsaoirse cheart |
| fairis an tsaineolaí lách | fairis an tseanbhean shaibhir |
| faoin tsonrasc dhéanach | faoin tslí dhíreach |
| sa tsoitheach ghorm | sa tseacláid mhilis |
| leis an tsalann bhán | leis an tslat fhada |
| ón tsuirbhé phearsanta | ón scoil bheag |
| roimh an tsamhradh fhada | roimh an tseachtain mhór |
| thar an tseol mhór | thar an tSionainn fhada |
| tríd an tsorcas mhór | tríd an tseift chliste |
| um an tsainchomhairleoir cruinn | um an tseirbhís mhaith |
1.7.5 No change is made to masculine or feminine nouns that begin with a vowel. See the table below.
| The lenitionsystem – nouns beginning with a vowel | |
| Masculine | Feminine |
| ag an Ablanach chiallmhar | ag an aeráid ghaofar |
| ar an eitleán dhubh | ar an olann bhán |
| as an uisce ghlan | as an iris cháiliúil |
| chuig an Aire ilteangach | chuig an Ostair shléibhtiúil |
| den alt fhada | den uimhir chruinn |
| don údarás chéanna | don obair chrua |
| fairis an oifigeach mhúinte | fairis an ógbhean chliste |
1.7.6 No change is made to masculine or feminine nouns beginning with d or t. See the table below.
| The central system – nouns beginning with d and t | |
| Masculine | Feminine |
| faoin dréimire bhriste | faoin deacracht bhreise |
| sa teas mhór | sa deoch fhuar |
| ón deartháir chineálta | ón teanga líofa |
| roimh an tarbh fhiáin | roimh an deighilt mhór |
| thar an teach ghorm | thar an diallait nua |
| tríd an talamh chrua | tríd an drochaimsir ghránna |
| um an dlí choiriúil | um an tagairt chuí |

Well, this is awkward… We appear to have had the same idea around the same time. I started an independent project to translate the Standard into English and just finished the translation work not long ago.
Would you like to compare notes? If so, I’ll add my repository link in the form. (I have a working demo link there as well.)
Hello, we don’t see it as awkward. As our entire translation of the Caighdeán was done by working with actual humans with years of studying the Irish language, we would fundamentally not agree with collaborating with you for this. You note in your site that you have used different types of generative AI to create your project. That is not a translation and we do not wish to be associated with this kind of content.